KARTALIN PENÇESİNDE Türk’ün Tarihi - Murat YILMAZER

Yazdır
Paylaş

Eklenme Tarihi : 19 Mayıs 2022, Perşembe 15:55:57

Kitabın Yazarı: Ali GÜLER (Halk Kitabevi, 2016, 256 Sayfa)
KARTALIN PENÇESİNDE Türk’ün Tarihi
“… 4 ciltlik Türk’ün Tarihi projesinin 2. Cildini oluşturmaktadır. Türklerin İslamiyet’i kabul ederek yeni bir medeniyet dairesine girmeleri ve ilk Müslüman Türk Devletleri ile başlayan bu eserin konusu daha çok Selçuklu devri Türk tarihidir. Siyasi bakımından hâkimiyet alanı yaklaşık on milyon km. kareyi bulan ve daha Sultan Melikşah döneminde Antakya’da Akdeniz’e ulaşan Büyük Selçuklu İmparatorluğu ve bağlı devletler söz konusudur. Anadolu, Ortadoğu ve Kafkasya’nın Orta Asya’dan gelen yoğun göçlerle Türkleştiği, sonrasında Türkmen kitlelerinin Rumeli’ye doğru akacağı bir döneme giriyoruz. Cengiz Han ile birlikte büyümeye ve yayılmaya başlayan Türk-Moğol devletlerinin şekillendirdiği Türk Dünyası da bu dönemin önemli bir konusudur.”

Yazarının bu şekilde özetlediği kitap 6 bölümden oluşuyor. 1. Bölüm; Türklerin İslamiyet’i kabulü ve Türk-İslam Devletleri olup, Müslüman Arapların, 634’te Yermük Savaşında Bizans’ı ve 642’de İran’da Sasanileri yenerek Orta Asya’ya doğru ilerleyerek Ceyhun nehri kıyılarına vardıklarında Türklerle karşılaşmasıyla başlar. 751’de Çinlilere karşı Türk ordularının Müslümanları destekleyerek Talas Savaşını kazanmalarını sağlamalarından sonra da Türkler artık Araplarla tanışmış ve Müslüman olmaya başlamışlardır.

Sonra İlk İslam Türk Devletlerin tanıtılıyor. Tolunoğulları (868-905), Ihşidîler (935-969), ilk Müslüman Türk Devleti olan Karahanlılar (840-1212) ve Gazneliler (963-1187). Sıra Büyük Selçuklu Devletine geliyor. Bu devletle birlikte Oğuzlar da ön plana çıkacaktır. Anadolu’nun Türkleşmesinde büyük ölçüde Oğuzlar sayesindedir. Meşhur Oğuz Kağan’ın Asya Hun Kağanı Mete Han olduğu ortaya konmuştur. Kurdukları Oğuzlar Devleti 1000 yıllarına doğru yıkılınca Oğuz boylarının bir bölümü de 1040 yılında Dandanakan savaşında Gaznelileri yenerek Büyük Selçuklu Devletinin (BSD) kuruluşunda rol aldılar. BSD’nin başı Tuğrul Bey 1058 yılında aynı zamanda Halifeliği de bünyesine almış, böylece bir tür laiklik uygulamıştır. Alp Arslan zamanında da Malazgirt Savaşını (1071) kazanarak Anadolu’nun kapısını Türklere açmıştır.

Ancak Melikşah’ın ve peşinden vezir Nizamülmülk’ün öldürülmesi sonucu iktidar mücadelesi BSD’nin dağılmaya başlamasının nedenidir. Sonunda Sultan Sencer’in ölümüyle de BSD fiilen ortadan kalkacaktır. Tarihte bir süre daha BSD’ne bağlı devletler olarak Harzemşahlar, Eyyübiler, Memlükler ortada görülmüşse de en son Osmanlılar tarafından tarihten silinmişlerdir.

Kitabın 2. Bölümü; Türk-İslam Devletlerinde Kültür ve Medeniyet olup, Devlet Yönetimi, hükümdarın yetkileri, hükümetin kurumları, Ordunun yapısı, Din ve İnanış, Sosyal ve Ekonomik Yaşam, Dil ve Edebiyat, Bilim ve Sanat;  bu dönemin en ünlü bilim adamlarından Farabi, İbn-i Sina ve Biruni anlatılıyor.

3. Bölüm; XIII-XIX. YY arasındaki Türk Dünyası olup; Cengiz ve Moğol Devleti, bunun parçalanmasıyla ortaya çıkan Altın Orda Devleti, İlhanlılar, Çağataylılar, Kubilay Hanlığı, Timurlular, bunların ardından kurulan çeşitli Hanlıklar tanıtılıyor.

4. Bölüm; Türk Dünyasında Kültür Ve Medeniyet (XVIII-XIX YY.) olup burada da yine bu dönemdeki devlet yönetimi anlayışı, Din ve İnanışlar, Sosyal ve Ekonomik Yaşam anlatılmaktadır.

5. Bölüm; Anadolu’nun Fethi, Türkleşmesi Ve Türkiye Selçuklu Devleti’dir. M.Ö. VII. YY.dan başlayarak çeşitli Türk boylarının Anadolu’ya zaman zaman geldiklerini, sonunda Malazgirt Savaşıyla 1071’de kesin giriş yapıldığını okuyoruz. Bunu Anadolu’da kurulan ilk Türk Beylikleri olan Danişmentler, Saltuklular, Mengücekliler, Artuklular, Sökmenliler, Togan Aslanoğulları, İnaloğulları, Çubukoğulları, Çaka Beyliği, Tanrıvermişoğulları’nın tanıtımı izliyor.  Sonra Anadolu ve Rumeli’nin Türkleşmesinin manevi mimarların okuyoruz. Türkiye Selçukluları Devleti’ni(TSD), Haçlı Seferlerini ve sebep ve sonuçlarını, TSD’nin zayıflaması ve yıkılmasını, yerine kurulan Osmanoğulları’yla başlayarak bazı beylikleri okuyoruz.

6. ve son Bölüm; Türkiye Selçukluları döneminde Kültür Ve Medeniyet olup önceki bölümlerde olduğu gibi konu açıklanıyor.

Bir tarihi roman gibi olmayıp kaynak kitap olmaya aday olarak yazılan, çık kısa yere çok fazla konunun sıkıştığı bu kitap beklediğim kadar açıklayıcı gelmedi. Elbette diğer ciltler henüz okunmadı. Sonucunu o zaman göreceğiz.

İyi okumalar dileği ile. (25.2.2022)

 

Adınız :
E-Mail Adresiniz :
Yorumunuz :
Güvenlik Kodu :    
   
Diğer Murat YILMAZER Yazıları
E-GAZETE