Şehitler Çeşmesi (2) - TUFAN BİLGİLİ

Yazdır
Paylaş

Eklenme Tarihi : 17 Nisan 2019, Çarşamba 12:58:19

Sinop’umuzun önemli kültürel ve tarihi değerlerinden, kentimizin son yıllardaki simgelerinden biri haline gelen Tershanemizdeki Şehitler Çeşmesinin dört yıl önce kitabesinin değiştirilmesi sonucu yitirilen, kaybedilmek istenilen manevi değeri ile ilgili 15/04/2019 tarihli yazının devamı olarak bir kez daha paylaşmayı uygun bulduğum dört yıl önceki yazı…
	Şehitler Çeşmesi (2)
30 Kasım 1853 Her Sinoplunun bildiği gibi Sinop baskınının yapıldığı tarih.

                Bazı kaynaklara göre 2 700, bazı kaynaklara göre 4 000 şehit verdiğimiz acı baskın.

                Bu acı olayın somut hatırası Tershane’deki Şehitler Çeşmesi’dir.

                Tersane’deki çeşmenin (Sinoplunun bildiği, benimsediği)-eski- kitabesinin kaldırılıp değiştirilmesinin üzerinden 3 yıl geçti.

                Ancak biz, bir çok Sinoplu gibi eski kitabenin yerinde kalmasını düşünenlerdeniz.

                Bu konu ile ilgili düşüncelerimizi 29 Eylül 2015, Salı günlü Sinop Pusulası gazetesinde yayımladık.

                Halktan olumlu tepkiler almamıza rağmen ilgili/sorumlu makamlar duymadılar.

                Biz bu özel gün için o zaman yazdığımızı tekrar sizlerle paylaşmayı uygun bulduk.

                Buyrun…

 

****

 

Şehitler...

               

                Düşüşleriyle ana-babalarının yüreklerinde ölene dek yanan kor; yetimlerinin zihinlerinde bulanık baba imajıyla, ömür boyu baba özlemi bırakıp yaşamlarının baharında giden yoksul çocukları.

                Kimlerin çıkarları veya basiretsizlikleri yüzünden toprağa düşer bu canlar?

                Kimileri nutuk atar, kimileri parsa toplarken; çoğu da kayıtsız seyrederken dağlanan yürekler.

                Ana kuzuları,ağabeyler,kardeşler, amcalar, dayılar ve babalar.

                Şehitlerimiz.

Yine onlarcası peş peşe toprağa düşüyor.

Çıkarcılar ve sorumlular kadar, belki daha fazla biz duyarsızların vebali var her düşüşte...

*** 

 

“Osmanlı devletinde ve dinde bol olan mükafat uğrunda rahmet denizinde boğulan ve şehitlik kevserini içecek kadehi olan namlı şehitlerin güzel ruhunu rahatlatmak için padişah hazretlerinin iyilik etme mayası sayesinde hayır sahipleri tarafından inşa kılınan çeşmesi bol uğur sayılan eserlerdendir.

 

Çevirinin Türkçe karşılığı: Osmanlı’daki rahmet denizinde çok mükafat (biraz aç gözlü idiler) uğruna boğuldular. Boğularak Şehitlik içkisini kadehten içen şehitlerin ruhları gene de rahat değil. De, onların güzel ruhunu rahatlatmak için padişah hazretlerinin mayasında bulunan iyilik etme özelliği yüzünden hayır sahipleri tarafından yaptırılan, bol şans sayılan eserler biridir.

 

İlk paragraftaki yazı, Tershane’de, Ömer Camii’nin doğusunda bulunan Rus’ların 30 Kasım 1853 tarihindeki Sinop Baskınının anısına yapılan çeşmenin Osmanlıca yazılan kitabesinin Türkçe çevirisidir.

 

Bu yazıyı, kitabeyi okuyanlar; bu eserin, yöneticilerin beceriksizliği sonucu 4.000'in üzerinde bazı kaynaklara göre 2.700 yoksul Anadolu çocuğunun ölümü (O kadar beceriksiz yöneticiler ki ölen askerlerinin sayısını bilmekten aciz) , şehit ettirilmesi anısına yapılmış eser değil de:

 

“Bazı aç gözlülerin Osmanlıda ve dinde oldukça fazla olan ödüller için merhamet denizinde boğuldukları; Boğularak Şehitlik içkisini kadehten içenlerin ruhlarının gene de rahat olmadığı düşünülerek; Padişah onların güzel ruhunu rahatlatmak için ara ara(her zaman değil) yaptığı gibi bu yapının hayır sahipleri tarafından yapılmasına izin verdi. ”   Gibi bir miktar aç gözlü için yapılmış yapı anlamı çıkıyor.

 

Eserin yapılış sebebinin,  Rus’ların 30 Kasım 1853 tarihindeki Sinop Baskını olduğu bilinince ise;

O yoksul çocukların: ‘ rahmet denizinde’ değil, Kara Deniz’de, boğulduğu(boğdurulduğu); mükâfat uğruna değil, vatan uğruna yittikleri(en azından kendileri, aileleri ve çevreleri öyle biliyor); cennete gidenlerin ruhlarının rahatsız olduğunu nasıl tespit ettiniz de rahatlatmak uğruna yapıyı gerçekleştirdiniz; padişahın mayasındaki iyilik etme niteliği, nasıl bir niteliktir ki, (onun veya komutanlarının) beceriksizliği nedeniyle ‘yalnız asker alma döneminde hatırlanan Anadolu çocuklarının’ katledilmesinden sonra onlar adına (yalnızca bir) çeşme yaptırılmasına izin veriyor. Böyle uğursuz bir olaydan sonra, nasıl bol şans sayılan eserlerden olsun! İfadeleri insan(!) olanın aklına geliyor.

 

Yani nereden bakarsanız bakın zamanın siyasilerinin ve veya yerel uzantılarının politikalarına uygun yazılmış, yazdırılmış bir yazı, kitabe.

Hem kötü Türkçeyle, hem de kötü içerikle yazılmış.

Aradan geçen bunca zaman gözetildiğinde; tarihi sayılmasına rağmen, tarihe hiçbir gönderisi olmayan: Hem gerçeklerle, hem vicdanla, ahlakla örtüşmeyen, ZAMANIN İKTİDAR YANLISI GÜZELLEME.

***

Devam edecek

 

Adınız :
E-Mail Adresiniz :
Yorumunuz :
Güvenlik Kodu :    
   
Diğer TUFAN BİLGİLİ Yazıları
E-GAZETE