PALAMUTNAME - TUFAN BİLGİLİ

Yazdır
Paylaş

Eklenme Tarihi : 21 Ekim 2019, Pazartesi 14:17:25

Zaman zaman köşeme misafir ettiğim yazarlardan Ali Dizdaroğlu bu yıl özlemini duyduğumuz palamut ile ilgili şairane bir güzelleme yazmış. Bu güzellemenin sınırlı kalmasına gönlüm razı olmadığından sizlerle de paylaşmayı uygun buldum. Buyurun bakalım...
 PALAMUTNAME
Denizlerimizin kraliçesi lüferse, kralı da palamuttur bana göre. Bir Sinop manisinde geçen "lüfer ağzından alevler saçtı, palamut geriye kaçtı" dizeleri de bu ayrımı doğrular niteliktedir ;) .
Evet ucuzdur palamut. Halkın balığıdır. Kimse şimdi "hamsiye ne oldu" demesin, zira hamsi balık değildir. Hamsi hamsidir ve o da apayrı bir yazının konusudur.
Gönül arsızdır, lüferden kalkandan dahi usanır da, eğer bu nimeti değerlendirmesini biliyorsanız palamuttan usanmak zordur.
Kızartması olur, tavası olur, ızgarası olur, buğulaması olur, fırında olur. Kiremitte de pişer, kağıtta da. Yosuna sararsın sushi olur, narenciye suyuna yatırırsın ceviche olur. İç pilavlı da yapılır, fümesi de pek makbuldür.

Lakerdası apayrı bir alemdir ki, bir kısım keyif ehli bu güzel mezenin ancak ve ancak palamutlar torik boyutlarına ulaşınca layığını bulduğunu iddia eder. Buna ancak kısmen hak verebilirim. Zira, lakerdanızı Kasım ve Aralık aylarında hazırlayıp ilkbaharda ve hatta yazın gıdım gıdım tüketecekseniz, bunun yolu torikten geçer. Haliyle, fiyatıyla, sunumuyla, miktarıyla da torik lakerdasına mücevher muamelesi yapılır.
Ama, Sinop'lu bir gürbüz çocuk olarak en büyük keyiflerinizden biri, bir elinizde mısır çorbasının kaşığı varken, diğer elinizin işaret parmağına takılmış lakerda halkasının derisini ve kılçıklarını kedileri dahi imrendirecek hareketlerle dişlemekse, daha yağlı ve dolayısı ile daha lezzetli palamuttan geçer yolunuz.
Zaten lakerdanın palamuttan yapılanı çok bekletmeye gelmez. Yağını salar bozulur. Onun için de, palamutun şanı olan "bolluk" sıfatının altını çizercesine, meze olarak gıdım gıdım değil, oburca, kapuskayla,tarhana çorbasıyla, hatta kızarmış ekmekle sabah sabah, ķırmızı beyaz soğanla veya soğansız her türlü götürülür.

İstanbul baĺık hali resmi fiyatları ve resmi rekolte rakamları bile "çift" olarak verilir bu nimet için ki bu da bu balığın bereket simgesi olduğunun tescilidir.
O kadar dil döktükten sonra hala "yavan" diyenlerin ağzına Asterix maceralarındaki Palamutiks gibi çarpabilirim palamutu sanırım.

Kılçığı tık diye çıkar çocuklar rahat eder. Pulu yoktur, mutfakta kavga çıkarmaz. Artanınını buzdolabına koyarsın, ertesi gün "beni ısıtmazsan olmaz" bile demez garibim.
Palamutu sevin, ona saygı gösterirseniz, o da sizin hayatınızı güzelleştirir.
Güzelleşmek demişken. Neyse, uzun etmeyelim. Anlayan anladı.

Son olarak 25 cm'den küçük olanlarının avlanmasının yasak, yenmesinin günah olduğunu da ekleyeyim tam olsun.

Sabredip okuyanlara en samimi teşekkürlerimle.

 
Adınız :
E-Mail Adresiniz :
Yorumunuz :
Güvenlik Kodu :    
   
Diğer TUFAN BİLGİLİ Yazıları
E-GAZETE